VR in de Geriatrische revalidatie
15 mei 2026
Onderzoeksvraag: Welke invloeden en positieve effecten heeft het gebruik van Virtual Reality op revalidatieprocessen van CVA-cliënten binnen de geriatrische revalidatie?
Context:
In deze tijd spelen innovaties op technologisch gebied steeds een grotere rol binnen de context van de gezondheidszorg. Eén van deze innovaties is VR, ofwel virtual reality genoemd. Deze innovatie wordt inmiddels al veel ingezet in de zorg voor diverse doelen. Wat kan het betekenen in de geriatrische revalidatie voor cliënten met een CVA?
Doel
Het doel van het project is het onderzoeken van de invloed van VR op cliënten met een CVA binnen de geriatrische revalidatie.
Methode
Literatuuronderzoek met wetenschappelijke bronnen.
Resultaten
Bij virtual reality komt de waarnemer in een virtuele wereld waarbij je bent afgesloten van de werkelijke omgeving. De gebruiker krijgt het idee dat hij zich in een andere omgeving bevindt. Bij Augmented Reality kan de gebruiker de echte wereld om zich heen zien, terwijl virtuele objecten aan de wereld worden gepresenteerd. Deze vorm van VR wordt al gebruikt om loopfunctionaliteit te verbeteren en is volgens studies een veilige en bruikbare optie. Als laatste is er Mixed reality, waarbij de gebruiker terecht komt bij een mix van echte en virtuele objecten die met elkaar interacteren. Er ontstaan 3D-interacties tussen mens, computer en omgeving.
Uit meerde studies blijkt dat VR veilig en weinig belastend is. Het biedt een veilige en aantrekkelijke omgeving. Wel is er sprake van een veel voorkomende bijwerking, namelijk ‘cyber sickness’. Dit is een bewegingsziekte die ontstaat door bewegende kunstmatige beelden. Volgens een aantal studies zou het gebruik van VR waarbij er geen zicht meer is van de werkelijke wereld onveilig kunnen zijn voor CVA-patiënten. Er is namelijk geen visuele input van de omgeving beschikbaar.
Conclusie
Augmented reality of mixed reality zou een gepaste keuze zijn om in te kunnen zetten in de geriatrische revalidatie. Het is een veilige optie, omdat de fysieke wereld nog steeds zichtbaar is. Wel moet er dus rekening gehouden worden met het feit dat gebruikers er bijvoorbeeld misselijk van worden, of hoofdpijn kunnen krijgen. Op meerdere plekken door heel Nederland wordt al gebruik gemaakt van augmented reality met brillen die afkomstig zijn van de producent HoloMoves. Dit wordt ingezet door bijvoorbeeld De Hoogstraat revalidatie, Reade revalidatie/reumatologie, Rijndam revalidatie, Sint Maartenskliniek en nog meer.
Uit onderzoek blijkt dat VR-programma’s het meest effectief zijn voor verbetering van spierspanning, spierkracht, ADL, gewrichtsbewegingsbereik, looppatroon, evenwicht en kinematica. Ook heeft het effect op interesse van de cliënten.
Aanbevelingen
Het gebruik van AR/MR zou in de revalidatie voor CVA-patiënten een significante impact kunnen hebben op het herstel. Als dit toegepast kan worden zal dit een belangrijke stap vormen in het verminderen van functionele beperkingen die gezien worden bij een beroerte. We raden aan het gebruik van virtual reality te zien als aanvulling en niet als vervanging.
Implementatieadvies
Op basis van de resultaten zijn AR en MR de meest geschikte vormen van virtuele technologie. Gebruik van AR/MR afkomstig van de producent HoloMoves die producten aanbiedt van de Microsoft HoloLens. Bij inzet moet er wel rekening gehouden worden met duidelijke richtlijnen met betrekking tot:
- Visuele beperkingen, balansproblemen, overprikkeling en ‘cyber sickness’
- Fysieke ondersteuning
- Korte sessies
- Training van medewerkers
- Selectie geschikte cliënten
Locaties waar onderzoek heeft plaatsgevonden
Zorgcirkel Purmerend en Omring Lutjebroek
Onderwijsinstelling
HBO HvA Ergotherapie
Opdrachtgevers voor meer informatie
Liede Cruijff en John Koomen